Jak oswoić stres ?

Stresu nikt nie lubi, ale jak się okazuje każdy go potrzebuje. Szczęśliwe życie to nie życie bez stresu, choć wizja sielanki wydaje się bardzo pociągająca. Stres to konsekwencja mierzenia się z własnymi ograniczeniami i realizacją ważnych dla nas celów czy wchodzeniem w pewne role społeczne. Stres przeważnie nie występuje przy sprawach dla nas mało istotnych, które mają dla nas niewielkie znaczenie. Natomiast zmagania się z wyzwaniami jest dla nas swego rodzaju treningiem.

Stres dawniej, a teraz

Przed epoką postępu technologicznego człowiek żył znacznie bliżej przyrody, co z jednej strony wiązało się z mniejszą ilością czynników stresowych, z drugiej – potrzebą reakcji odpowiedniej do zagrożeń ze strony zwierząt oraz ludzi, podczas wojen. Zapas energii zgromadzonej w organizmie wykorzystywany był na pracę fizyczną, a podczas stresu – na walkę lub ucieczkę. W obliczu zagrożenia organizm uwalnia energię do mięśni w postaci glukozy – w tym celu wzrasta częstość skurczów serca oraz ciśnienie krwi oraz przyspiesza oddech. Dla zaoszczędzenia energii, niektóre procesy ulegają zahamowaniu. Są to np. trawienie, praca układu odpornościowego, blokowane jest odczuwanie bólu. Fizjologia człowieka obecnie rządzi się tymi samymi prawami co kiedyś. Zmienił się natomiast diametralnie tryb życia. Stres nie przeradza się w aktywność fizyczną. Kumuluje się w organizmie co nie pozostaje obojętne.

Fazy reakcji organizmu na stres:

  1. Reakcja alarmowa – jest to natychmiastowa reakcja na działający bodziec (stresor) w celu umożliwienia walki lub ucieczki. Uwolnione zostają hormony: adrenalina i kortyzol, które powodują wzrost możliwości wysiłkowych organizmu.
  2. Faza oporu – rozpoczyna się od momentu, gdy poziom stresora zmniejszył się po odpowiedzi w fazie pierwszej. Organizm teraz kieruje energię na regenerację uszkodzonych tkanek, poziom hormonów stresu się obniża.
  3. Wyczerpanie – zachodzi, gdy kończą się możliwości adaptacyjne do stresora. Organizm dłużej wystawiony na działanie stresu traci zdolność do walki i regeneracji. Skutkiem tego jest przeciążenie i podatność na problemy zdrowotne.

Współczesne stresory 

Jesteśmy bombardowani codziennie taką ilością danych, że nasze mózgi nie są w stanie ich przetwarzać. Informacyjny smog, za który odpowiada nie tylko ilość, lecz także bardzo niska jakość informacji, zapracował już na kilka jednostek chorobowych takich jak:

  • przeciążenie informacją,
  • lęk przed pominięciem.

Oprócz tego stan permanentnej zmiany, który można by streścić stwierdzeniem „nawet nie wiemy, czego nie wiemy„, i otaczająca nas wielopoziomowa różnorodność wynikająca między innymi z globalizacji sprawiają, że psychikę człowieka w dużym mieście można porównać do psychiki żołnierza na polu walki. Wysoki, długotrwale podniesiony poziom kortyzolu rozregulowuje układ odpornościowy, procesy snu, łaknienia, negatywnie wpływa na pamięć oraz reakcje emocjonalne, prowadząc nawet do zaburzeń psychicznych.

Jak poradzić sobie ze stresem?

Radzenie sobie ze stresem to bardzo szerokie zagadnienie, ale można udzielić kilka podstawowych wskazówek:

  • uwierz w siebie – pamiętaj, że to czy źle lub dobrze myślisz o sobie zależy w dużej mierze od tego czego o sobie nauczyłeś się w życiu, i że w znacznym stopniu możesz wzmocnić wiarę w siebie. Daj więc sobie szansę i naucz się pozytywnych rzeczy o sobie,
  • traktuj trudności jak wyzwania – niemal niezależnie od tego jakie trudności nas spotykają, zawsze możemy się dzięki nim czegoś nauczyć i znajdować w tym energię, nie bez powodu mówi się „co cię nie zabije to cię wzmocni”,
  • naucz się odprężać – tak samo jak organizm potrafi przystąpić do mobilizacji w postaci reakcji stresowej, może też się skutecznie odprężyć,
  • bądź aktywny – aktywność fizyczna to jeden z prostych i skutecznych sposobów radzenia sobie ze stresem. Jesteś spięty? Idź na jogging,
  • poznaj i szanuj swoje uczucia – doświadczane emocje to ważne wskazówki od naszego ciała i umysłu. Staraj się ich słuchać i traktuj jak sprzymierzeńców,
  • skorzystaj z pomocy – rozmowa z bliską osobą o tym co trudne potrafi nieraz radykalnie zmienić postrzeganie trudności. Możesz też skorzystać z porady psychologa lub psychoterapeuty.

Wielu z nas dysponuje skutecznymi sposobami radzenia sobie ze stresem, niektóry mają je „we krwi”, inni z powodzeniem uczą się ich w trakcie życia.  Pamiętajmy, że ta nauka nie musi przebiegać w samotności. Podobnie jak korzystamy z usług instruktora nauki jazdy, żeby nauczyć się obsługiwać samochód, możemy też skorzystać z pomocy psychologa, by skuteczniej nauczyć się „obsługiwać” swoją psychikę, swój mózg, który jest przecież znacznie bardziej skomplikowanym „urządzeniem” niż samochód.

 

Jak oswoić stres?

                            Jak oswoić stres?

 

 

Źródła:

Iniewicz G., Stres mniejszościowy u osób biseksualnych i homoseksualnych. W poszukiwaniu czynników ryzyka i czynników chroniących, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2015.

Sęk H., Psychologia zdrowia, Warszawa: PWN, 2007.

 
Comments

No comments yet.